هوشمند بودن شرط بقای صنعت پتروشیمی است/ هوش مصنوعی به مؤلفه حکمرانی صنعتی در پتروشیمی تبدیل می‌شود/ کیفیت تصمیم‌گیری، آینده صنعت پتروشیمی را تعیین می‌کند

فرهنگ اقتصاد _ به نقل از روابط‌عمومی شرکت صنایع پتروشیمی خلیج‌فارس، حسین افشین روز (سه‌شنبه، ۱۶ دی) در آیین گشایش سومین همایش و نمایشگاه بین‌المللی ایران پتروکم ۱۴۰۴ با اشاره به‌ضرورت تحول دیجیتال در صنعت پتروشیمی اظهار داشت: برج تقطیر در صنعت پتروشیمی فقط یک تجهیز نیست، بلکه قلب تصمیم‌گیری است. جایی که اگر دما، فشار، خوراک و زمان‌بندی به‌درستی تنظیم نشود، نتیجه آن افت کیفیت، یا افزایش هزینه و یا بالارفتن ریسک عملیات است.

وی با بیان اینکه تجربه نشان داده حتی زمانی که همه چیز فراهم است، یک تصمیم دیرهنگام یا یک تنظیم نادقیق می‌تواند کل زنجیره را تحت‌تأثیر قرار دهد، افزود: امروز صنعت پتروشیمی ایران دقیقاً در چنین نقطه‌ای ایستاده است؛ خوراک، زیرساخت، نیروی انسانی توانمند و چند دهه تجربه در دسترس است، اما آنچه تعیین‌کننده است نه ظرفیت اسمی، بلکه کیفیت تصمیم‌گیری است؛ تصمیمی که باید لحظه‌ای، مبتنی بر داده و پیش‌بینی نگر باشد.

*تحول دیجیتال و هوش مصنوعی؛ یک مؤلفه حکمرانی صنعتی
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهوری با تأکید بر اینکه تحول دیجیتال و هوش مصنوعی سبب تحول صنعت پتروشیمی می‌شود، تصریح کرد: تحول دیجیتال و هوش مصنوعی از یک ابزار فناورانه فراتر رفته و به یک مؤلفه حکمرانی صنعتی تبدیل خواهد شد. هوش مصنوعی در صنعت پتروشیمی یعنی دیدن پیش از وقوع، فهمیدن رفتار فرایند پیش از خطا، کاهش توقف‌ها، بهینه‌سازی مصرف انرژی، افزایش ایمنی و مدیریت ریسک به‌جای واکنش به بحران.

افشین با بیان اینکه داده‌های صنعتی، خوراک جدید صنعت امروز است، گفت: همان‌طور که خوراک خام بدون تقطیر محصول نهایی نمی‌دهد، داده هم بدون تحلیل هوشمند فقط انباشت اطلاعات است. مغز این برج امروز الگوریتم است؛ سامانه‌ای که به مدیر کمک می‌کند بهتر، زودتر و دقیق‌تر تصمیم بگیرد.

وی با اشاره به اینکه در معاونت علمی و فناوری، این موضوع را صرفاً از زاویه فناوری نمی‌بینیم، بلکه از منظر بهره‌وری ملی به آن نگاه می‌کنیم، اظهار کرد: وقتی از پلتفرم‌های بومی دیجیتال سخن می‌گوییم، منظور سامانه‌هایی است که از اتاق کنترل مجتمع‌ها تا زنجیره تأمین، نگهداشت، فروش و صادرات را به یکدیگر متصل کرده و امکان مدیریت یکپارچه را فراهم می‌کنند.

*کاهش هزینه‌ها با اتصال هوش مصنوعی به داده واقعی
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهوری با یادآوری اینکه این مسیر بدون اتصال واقعی شرکت‌های دانش‌بنیان به بنگاه‌های بزرگ صنعتی امکان‌پذیر نیست، تأکید کرد: هوش مصنوعی اگر به داده واقعی صنعت متصل نشود، در حد آزمایش و نمایش باقی می‌ماند و صنعت نیز اگر به این مغز متصل نشود، هزینه‌های پنهان آن هر سال افزایش می‌یابد.

افشین با اشاره به تجربه شرکت‌های بزرگ منطقه گفت: نگاهی به شرکت‌هایی مانند آرامکو و سابیک، تصویر روشنی به ما می‌دهد. این شرکت‌ها سال‌هاست دریافته‌اند که مزیت رقابتی آینده در بشکه و تُن خلاصه نمی‌شود، بلکه در کیفیت تصمیم است. آن‌ها با سرمایه‌گذاری جدی در تحول دیجیتال، زنجیره ارزش خود را بازطراحی کرده‌اند؛ از کاهش مصرف انرژی و افزایش ایمنی گرفته تا مدیریت کربن. این‌ها تصمیم‌های فناورانه نیست، بلکه تصمیم‌های راهبردی صنعتی است.

وی با بیان اینکه در این چارچوب، هلدینگ خلیج‌فارس می‌تواند نه‌فقط به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده، بلکه به‌عنوان تنظیم‌کننده استاندارد آینده صنعت ایفای نقش کند، ادامه داد: صندوق خطرپذیر CVC این شرکت نیز دقیقاً برای همین مأموریت ایجاد شده است؛ سرمایه‌گذاری هدفمند بر فناوری‌هایی که خروجی مستقیم صنعتی دارند.

*افزایش تاب‌آوری با تمرکز بر هوش مصنوعی
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهوری گفت: اگر این صندوق به‌درستی عمل کند و تمرکز خود را بر هوش مصنوعی صنعتی، تحلیل داده‌های فرایندی و سامانه‌های پیش‌بینی بگذارد، نتیجه آن صرفاً بازدهی مالی نخواهد بود، بلکه کاهش ریسک، افزایش تاب‌آوری و ارتقای جایگاه منطقه‌ای صنعت پتروشیمی را به همراه خواهد داشت.

افشین با اشاره به نقش برگزاری همایش پتروکم در جزیره کیش در این معادله بیان کرد: کیش در این معادله یک نقطه یا محل عادی نیست. کیش می‌تواند اتاق کنترل این تحول باشد؛ جایی که داده تجمیع می‌شود، تحلیل می‌شود و تصمیم دوباره به صنعت بازمی‌گردد. مزیت کیش در سرعت اجرا، دسترسی به سرمایه، نزدیکی به صنایع جنوب و امکان ایجاد زیرساخت‌های پردازشی جدید است.

وی، کیش را یکی از منطقی‌ترین نقاط برای استقرار مرکز توسعه هوش مصنوعی در صنعت پتروشیمی دانست و افزود: معاونت علمی این مسیر را طراحی کرده است و با همکاری صنعت می‌توان کیش را به قطب هوش مصنوعی پتروشیمی منطقه تبدیل کرد.

*ضرورت پیوند پایدار صنعت و دانشگاه
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهوری به نقش دانشگاه‌ها اشاره کرد و گفت: هیچ‌کدام از این مسیرها بدون پیوند پایدار با دانشگاه ممکن نیست. تجربه جهانی نشان می‌دهد هوش مصنوعی صنعتی از دل آزمایشگاه‌هایی بیرون می‌آید که صنعت در آن حضور فعال دارد و داده واقعی وارد می‌کند. برنامه توسعه آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی در دانشگاه‌های شریف، تهران و علم و صنعت دقیقاً با همین هدف دنبال می‌شود؛ تبدیل علم به تصمیم سریع و دقیق در صنعت.

افشین در پایان با تأکید بر اینکه آنچه آینده صنعت پتروشیمی ایران را تعیین می‌کند نه افزایش خوراک، بلکه کیفیت تصمیم است، بیان کرد: هوش مصنوعی ابزار این تصمیم است و تصمیم به سرمایه‌گذاری در تحول دیجیتال، تصمیم درباره آینده صنعت است، نه صرفاً فناوری.

وی با یادآوری اینکه آینده صنعت پتروشیمی از آنِ مدیری است که زودتر ببیند، زودتر تصمیم بگیرد و زودتر بسازد، خاطر نشان کرد: در صنعتی که ثانیه‌ها تصویر می‌سازند، هوشمند بودن دیگر یک انتخاب نیست، بلکه شرط بقاست.